|
 W jednej z polskich gazet ukazał się artykuł opisujący i nie da się ukryć atakujący polskiego ucznia. Problematyka artykułu to obraz ucznia, który uczyć się nie chce, ponieważ nie czuje potrzeby i nie ma ambicji, celu i pomysłu na życie. Ucznia takiego określono mianem ucznia spowszechnionego. Przeczytajcie, przemyślcie, ustosunkujcie się do nakreślonego tematu. Czy Waszym zdaniem jest on prawdziwy czy może wyolbrzymiony?
Wyraź swoją opinię i zagłosuj w ankiecie znajdującej się po prawej stronie witryny.
Uczeń spowszechniony jako członek społeczności masowej to typ konformistyczny, automatycznie powielający wybory i zachowania powszechne.
Szkołę traktuje jako przymus. Nie uczestniczy w zajęciach nieobowiązkowych. Unika kół zainteresowań, bo nie ma szczególnych zainteresowań. Chętnie korzysta z przyzwolenia na nieobecności. Potrafi usprawiedliwić swoją nieobecność w szkole np. wyjazdem na wycieczkę. Ani on, ani jego rodzice nie traktują uczęszczania do szkoły jako priorytetowego obowiązku. Twierdzi, że „jest wolnym człowiekiem i przy okazji uczniem”. O jego pragmatyzmie najlepiej świadczy nieobecność w szkole po terminie wystawienia ocen końcowych, który wyprzedza zakończenie semestru o jakieś 10 dni.
Nie ceni wykształcenia ogólnego. Wybór edukacji w klasie profilowanej uważa za jednoznaczny ze specjalizacją, np. uczeń klasy językowej oburza się, że szkoła ogólnokształcąca każe mu uczyć się historii czy geografii.
Nie szanuje wartości nauki. Nie chce być świadomym mieszkańcem kosmosu. Nie widzi potrzeby ani celu poznania procesu powstawania gór, zrozumienia przebiegu reakcji chemicznej, zdobycia umiejętności obliczania pola powierzchni kuli, analizy rewolucji francuskiej. Nie czuje (a przynajmniej nie ujawnia) odpowiedzialności za rzeczywistość, w której funkcjonuje; dostosowuje się do niej, uznając konsumpcyjne cele życiowe za priorytetowe. Twierdzi, że w zawodzie, który zamierza uprawiać, fascynuje go finansowa opłacalność.
Nie zdradza potrzeby obcowania z kulturą. Nie chce obcować z tajemnicą istnienia, uczestniczyć w kulturze wysokiej. Nie docenia myśli przodków, która może inspirować do własnych poszukiwań, pozwala odnaleźć sens własnych poczynań.
Nie czuje związku z przeszłością. Bagatelizuje wartość historii, która uczula na mechanizmy dziejowe, uświadamia tożsamość kulturową, ostrzega przed konsekwencjami błędów, uzasadnia teraźniejszość, nadaje sens kontynuacji działań. Nie widzi potrzeby poznawania ewolucji sztuki czy nauk przyrodniczych.
Nie chce analizować zjawisk. Nie zadaje pytań, bo nie jest ciekawy świata. Wykazuje intelektualne lenistwo, odrzuca argumentację, że poznanie przydaje się w życiu jednostki zawsze i bezwzględnie skazanej na własny umysł. Nie widzi związku np. między matematyką a funkcjonowaniem w cywilizowanym społeczeństwie. Ma problemy z wnioskowaniem, czytaniem ze zrozumieniem, zapamiętywaniem.
Nie dostrzega celowości systematycznego i efektywnego uczenia się. Co najwyżej przygotowuje się do sprawdzianów czy lekcji, jednak nie po to, by kompletować i utrwalać wiedzę oraz umiejętności, które uznaje za zbędne i uważa za nauczycielskie fanaberie.
Nie jest ambitny. Nie zależy mu na dobrych ocenach. Nie wstydzi się swojej niewiedzy. Twierdzi, że w zupełności satysfakcjonuje go ocena dopuszczająca (czyli dwójka), świadcząca o fundamentalnych lukach w wiedzy.
Zamiast wiedzy i umiejętności szuka w szkole towarzystwa i zabawy, bo nauka go męczy. Wybierając szkołę kieruje się kryterium atrakcyjności szkoły, przez co rozumie placówkę, w której „coś się dzieje”, a więc kosztem lekcji organizuje się np. festiwale, koncerty, dyskoteki.
Traktuje szkołę jak urząd, nauczycieli jak urzędników, siebie jak petenta. Wykazuje roszczeniowy stosunek do sytuacji szkolnych. Literę prawa (zwłaszcza praw własnych) stawia nad relacjami opartymi na wrażliwości. Nie szanuje ani regulaminu szkolnego, ani pedagogów, których rozlicza z obowiązków zawodowych i których często uważa za swoich wrogów.
W spowszechnieniu nadzieja
Dziś w Polsce liczebnie dominują uczniowie spowszechnieni. Można zapytać za uczniem spowszechnionym: czy dobry okulista musi znać problematykę szkolnych lektur, wiedzieć, na jakim kontynencie płynie Amazonka? Nie ulega wątpliwości, że wykształcenie ogólne pozwala lepiej rozumieć mechanizmy życia, uwrażliwić na skomplikowaną strukturę psychiki drugiego człowieka, a także – wykorzystując prawa analogii – znaleźć twórcze rozwiązania jednostkowych problemów. Wykształcenie ogólne na zbliżonym dla wszystkich poziomie pozwala zachować wspólny dla społeczeństwa i różnych pokoleń kod kulturowy i język komunikacji. Okulista po pracy wchodzi bowiem w rolę ojca, klienta, petenta czy turysty i od jego ogólnej orientacji w świecie zależy, jak sobie z tymi licznymi niezawodowymi życiowymi rolami poradzi.
Mamy końcówkę pierwszego semestru. Przed nami dwutygodniowa przerwa zimowa, po czym ponownie spotkamy się na zajęciach szkolnych. Chciałoby się życzyć wszystkim uczniom, rodzicom i nauczycielom, aby powyższy artykuł zaciekawił, zmobilizował, poruszył ambicje i zmusił do przemyśleń.
Źródło: Polityka, nr 40/2011
Artykuł napisała Anna Świątek, nauczycielka języka polskiego i retoryki warszawskiego XVII Liceum Ogólnokształcącego, opiekunka gazety szkolnej „Modrzewiak”, trzykrotnie uhonorowanej tytułem najlepszej gazety szkolnej w Polsce.
|
